» Recenzje » Wybrańcy bogów - Rafał A. Ziemkiewicz

Wybrańcy bogów - Rafał A. Ziemkiewicz


wersja do druku

Rewolucjoniści wszystkich planet, łączcie się!

Autor: Redakcja: Staszek 'Scobin' Krawczyk

Wybrańcy bogów - Rafał A. Ziemkiewicz
O Rafale Ziemkiewiczu można powiedzieć wiele, ale na pewno nie to, że pisze książki łatwe do zaszufladkowania. Bo jak w zasadzie określić Wybrańców Bogów? Jak dowiemy się, czytając opis na okładce: "to najbardziej tradycyjna książka science fiction Rafała A. Ziemkiewicza". Akcja toczy się bądź co bądź w dalekiej przyszłości, na skolonizowanej przez ludzi planecie Terei, będącej niegdyś częścią Ziemskiej Federacji. Wydawać by się mogło, że trudno wybrać motyw, który bardziej kojarzyłby się z SF. Ale zagłębiając się w lekturę, nie da się oprzeć wrażeniu, że pozaziemskie umiejscowienie ma znaczenie drugorzędne, a najistotniejsze w książce są elementy polityczne i psychologiczne.

Pojawiające się na kartach powieści "rollery", "flajtery" czy "żetony" bardziej nadają specyficznego, futurystycznego smaczku narracji, niż odgrywają znaczącą rolę. Ponadto nazwy te budzą klarowne skojarzenia i nie zmuszają czytelnika do mozolnego rozgryzania ich budowy i funkcji, co pozwala w pełni skupić się na wartkiej sensacyjnej akcji. Ta zaś szybko nabiera tempa. Stajemy się świadkami pościgu za trójką buntowników, działających przeciwko totalitarnej planetarnej władzy. Polowanie, które zdaniem prowadzącego je oficera miało być łatwą drogą do awansu, rychło zmienia się w skomplikowaną, intelektualną grę. Zaś kapitan Tonkai szybko się przekona, że jego przeciwnik, poza sprytem i doświadczeniem może posłużyć się zdolnościami telepatycznymi.

Stworzona bowiem przez Ziemkiewicza rzeczywistość, choć tak podobna z pozoru do naszej, różni się jednak zasadniczo obecnością telepatii. Fantastyka opierająca się na motywie zdolności paranormalnych czasami bardziej przypomina fantasy, niż klasyczne sf, nie dotyczy to jednak powieści Ziemkiewicza. Zaakceptowana i naukowo zbadana telepatia szybko staje się obiektem zainteresowania władz Terei, które zaczynają zbierać i szkolić ludzi obdarzonych zdolnościami psi. Od tej pory telepaci, wyposażeni w nowo wynalezione "wzmacniacze" i "tempexy", będą stanowili potężne narzędzie do kontrolowania mieszkańców Terei i wyszukiwania wśród nich chcących walczyć z reżimem dysydentów. Naukowo potraktowana telepatia wyniesie sztukę inwigilacji na nieznane dotąd wyżyny i szybko stanie się kluczowa dla przetrwania totalitarnego systemu.

Symbioza brutalnego totalitaryzmu ze zdolnościami metafizycznymi mogłaby wydawać się dziwaczna, ale w Wybrańcach Bogów takie połączenie nie razi. Tym bardziej, że gdyby ktoś czuł taką potrzebę, może potraktować telepatię jako przenośnię, odnoszącą się do coraz powszechniejszych w obecnych czasach metod komputerowej inwigilacji. Stworzeni przez Ziemkiewicza telepaci nie są zresztą w pełni posłusznymi władzy marionetkami. Obdarzony wyjątkowymi zdolnościami Sayen Met nie zamierza podporządkować się woli swoich zwierzchników. W zdestabilizowanej klęską ekologiczną sytuacji widzi on szansę zrealizowania własnych planów.

Co łączy Savena, byłego członka policji politycznej, z walczącym z ustrojem Hornenem oraz nieangażującym się w politykę rockmaenem Getem Kensiczem? Czy naprawdę tylko złożona z tak różnych ludzi grupa może zmienić skostniały reżym rządzący planetą? A może Rafał Ziemkiewicz potrzebował tak nie pasujących do siebie ludzi, by móc pokazać, jak szeroki jest wachlarz ludzkich zachowań w obliczu wrogiej władzy? Od Apatii do Akcji dywersyjnych, od Konspiracji do Kolaboracji. Władza wywiera nacisk na ludzi z powieści Ziemkiewicza, nie pozwalając im pozostać obojętnymi. Każdy, od właściciela pijackiej meliny do sierżanta policji politycznej, będzie musiał wybrać własny sposób na życie w totalitarnym systemie. Autor nie dostarcza nam jednak jedynie słusznych rozwiązań. Przedstawiając całą galerię ludzkich charakterów, pozwala zobaczyć nie tylko ludzkie wybory, ale także ich konsekwencje. Zarówno te dobre, jak i złe…

Równie enigmatyczny jest Ziemkiewicz w przedstawianiu samego systemu politycznego Tarei. Realia tego ustroju są kreślone grubą kreską, pozostawiającą duże pole do domniemywań. Nie wiemy, jak wygląda system gospodarczy, czego domagała się konspiracyjna organizacja Rota ani jakimi kryteriami kieruje się Instytut Rozwoju Społeczeństwa. Trudno oprzeć się wrażeniu, że ta powściągliwość w opisie państwa nie jest przypadkowa, lecz zamierzona. Daje ona pole do popisu dla naszej własnej wyobraźni, jednocześnie każe nam zadać sobie pytanie: czy jakiekolwiek cechy politycznej ideologii ustroju mają znaczenie, gdy zaczyna on staczać się w stronę totalitaryzmu? Ziemkiewicz w pewnym sensie odpowiada na to pytanie ustami jednego z bohaterów, robi to przy tym tak zręcznie, że nie dostrzegamy płynącego z tej wypowiedzi morału, póki nie dotrzemy do końca historii.

Jest to powieść specyficzna, porównywalna pod względem fabularnym chyba tylko z takimi dziełami jak „Przenicowany świat” Strugackich czy też „Limes inferior” Zajdla. I nawet jeśli Ziemkiewicz nie dorównuje w tym utworze tak dobrym książkom, to na pewno zasługuje na uwagę ze względu na intrygujące połączenie motywów politycznych z ciekawym pomysłem na przedstawienie telepatii. Dla ludzi nie zainteresowanych głębszymi podtekstami zawsze zostaje sensacyjna, wartka akcja, sprawiająca, że książkę czyta się jednym tchem. Zawiedzeni mogą natomiast zostać zwolennicy twardej SF, do której ten utwór zdecydowanie się nie zalicza. Nazwałbym go raczej powieścią sensacyjną w scenerii science fiction.
7.0
Ocena recenzenta
6.5
Ocena użytkowników
Średnia z 4 głosów
-
Twoja ocena
Mają na liście życzeń: 0
Mają w kolekcji: 1
Obecnie czytają: 0

Dodaj do swojej listy:
lista życzeń
kolekcja
obecnie czytam
Tytuł: Wybrańcy bogów
Autor: Rafał A. Ziemkiewicz
Wydawca: superNOWA
Miejsce wydania: Warszawa
Data wydania: styczeń 2000
Liczba stron: 296
Oprawa: miękka
Format: 120 x 195 mm
ISBN-10: 83-7054-132-1
Cena: 22,50 zł



Czytaj również

Ząb czasu
Książki też się starzeją
Władca szczurów - Rafał A. Ziemkiewicz
Jedna rewolucja w tysiącu wydań
- recenzja

Komentarze


~

Użytkownik niezarejestrowany
   
Ocena:
+3
Mam wrażenie, że recenzja tej książki pomijając odniesienia jej do polskiej polityki (sam Ziemkiewicz przyznaje, że postaci przedstawicieli władzy są wzorowane na określonych komunistycznych prominentach) jest trochę niepełna.

Oprócz powyższej uwagi, to recenzja mi się podobała i cieszę się, że ktoś zabiera się za podobne pozycje :)
29-12-2011 20:58
de99ial
   
Ocena:
+1
Autor tekstu zapewne jest za młody aby wiedzieć, że pierwsze wydanie tej książki miało miejsce w 1991r. świeżo po upadku PRLu. Pierwszy raz czytałem ją właśnie w wydaniu Przedświtu (w domu jeszcze gdzieś mam to wydanie, kupione za śmieszne 5 zł na wyprzedaży) w wieku ok 12 lat i zrozumiałem niewiele ale podobała mi się. Pamiętam, że szła mi ciężko. Przy drugim razie - to samo wydanie - w liceum książka wydała mi się wspaniała i lekka niczym puch.
30-12-2011 10:27
Andman
   
Ocena:
0
Też mam wydanie Przedświtu i książkę przeczytałem w dwa dni chyba. Wyd. Supernowej zostało podobno trochę zmienione.
30-12-2011 16:08

Komentowanie dostępne jest po zalogowaniu.

ZAMKNIJ
Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.